Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2015

Βαγγέλης Κορακάκης - Μάνα που ζω


 Έτυχε να με γεννήσεις
και ζωή να μου χαρίσεις
στον πιο δύσκολο καιρό
μάνα πού ζω

Το βαρκάκι που με φέρνει
εμπατάρησε και γέρνει
πες μου πού να κρατηθώ
πού να σταθώ
Η ελπίδα μας χαμένη
και η μοίρα μας γραμμένη
στου διαβόλου το κιτάπι
να του βγει το μάτι
Ένα τέτοιο χαρακτήρα
μάνα μου από ποιον τον πήρα
σε ποιον έμοιασα να ξέρω
που υποφέρω
Όλα γύρω με πειράζουν
και γρουσούζη με φωνάζουν
με πληγώνει ό,τι δω
μάνα πού ζω
Η ελπίδα μας χαμένη
και η μοίρα μας γραμμένη
στου διαβόλου το κιτάπι
να του βγει το μάτι.
http://youtu.be/6cAuDZ4vsF4

Κυριακή 27 Μαρτίου 2011

Σώπα

…σώπα ο ένας, σώπα ο άλλος σώπα οι πάνω, σώπα οι κάτω, σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Κατάπιαμε τη γλώσσα μας.
Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.
Φτιάξαμε το σύλλογο του "Σώπα".
Μία πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη, αλλά μουγκή!
Πετύχαμε πολλά, φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε παράσημα, κι όλα πολύ εύκολα. Μόνο με το Σώπα.
Μεγάλη τέχνη αυτό το "Σώπα".

Ανάμεσα σε λυγμούς και σε παροξυσμούς κρατώ τη γλώσσα μου, γιατί νομίζω πως θα 'ρθει η στιγμή που δεν θα αντέξω και θα ξεσπάσω και δεν θα φοβηθώ και θα ελπίζω και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω με ένα φθόγγο, με έναν ψίθυρο, με ένα τραύλισμα, με μια κραυγή που θα μου λέει:
ΜΙΛΑ!...

Αζις Νεσίν

Κυριακή 6 Μαρτίου 2011

Στην απέναντι όχθη











κι ενώ σε γεννούσα
αναρωτήθηκα,
μήπως κι αυτός ο κόσμος
υπήρξε ποτέ κύημα
μιας άλλης ατίθασης νιότης μου;
Μ.Π

Τετάρτη 29 Δεκεμβρίου 2010

«Αυτές τις μέρες διάβαζα δημοτικά τραγούδια
για τ' άθλα των κλεφτών και τους πολέμους
Πράγματα συμπαθητικά, δικά μας, γραικικά.
Διάβασα και τα πένθιμα για το χαμό της πόλης.
Πήραν την πόλιν, πήραν την, πήραν τη Σαλονίκη.
Και τη φωνή που εκεί που οι δυο εψέλναν
ζερβά ο βασιλιάς και δεξιά ο Πατριάρχης
ακούστηκε κι είπε να πάψουν πια.
Πάψτε παπάδες τα χαρτιά και κλείστε τα Βαγγέλια.
Πήραν την πόλιν, πήραν την, πήραν τη Σαλονίκη.
Όμως εκείνο που με άγγιξε πιο πολύ
ήταν το άσμα το Τραπεζούντιο με την παράξενή του γλώσσα
και με τη λύπη των Γραικών των μακρινών εκείνων
που ίσως όλο πίστευαν πως θα σωθούμε ακόμη.
Μα αλίμονο μοιραίον πουλίν
από την πόλη έρτε
μες σο φτερούλιν' αθ εν' χαρτίν περιγραμμένον
κι ουδέ σην άμπελον κονεύ μηδέ σο περιβόλιν
επήεν και εκόνεψεν σου κυπαρίσσ' τη ρίζαν.
Οι αρχιερείς δε δύνανται ή δε θέλουν να το διαβάσουν
Σέρας υιός γενήκασεν αυτός που το παίρνει το χαρτί
Και το διαβάζει κι όλο φύρεται
Σίτα αναγνώθ' σίτα να κλαίει
Σίτα να κρούει την κάρδιαν
Να αλί εμάς να βάι εμάς
η Ρωμανία πάρθεν.»

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης

Πέμπτη 23 Δεκεμβρίου 2010

το γεγενημένον εκ της σαρκός, σαρξ εστί και το γεγενημένον εκ του Πνεύματος πνεύμα εστί, Ιω. 3,6


Γράφουμε, καταθέτουμε την ψυχή μας, δεν είμαστε του κόσμου, περίεργοι λένε ότι είμαστε, δεν βολευόμαστε, δεν είμαστε οι μόνοι, αυτόν τον τρόπο βρίσκουμε, με τις λέξεις, πιο δύσκολο- πιο εύκολο; ποιος θα το πει; καθένας και άλλη φύση, αλλά κάπου κάπου συναντάμε τον άλλον, μετά τον χάνουμε, τον ξαναβρίσκουμε, φιδωτά ποτάμια οι λέξεις μας, σύμβαση είναι οι λέξεις, ο καημός μόνο υπάρχει, το έτερον αναζητούμε, ευτυχώς δεν το βρίσκουμε, κι έτσι αύριο πάλι στον αγώνα, το πρόσωπό μου ψάχνω και δεν θα το βρω, ίσως βρω εσένα, ίσως τον ουρανό, ίσως έχω ήδη φύγει από δω και περιμένω το σαρκίο μου, αφύσικο πλάσμα θα μου πουν, αφύσικο να αγωνιάς για τον κόσμο όλο, το μέρος προς το όλον ή από το όλον το μέρος; Κι αν το μέρος είναι πύκνωση του όλου, εσαεί αγώνας για το όλον, το άλλο, μια ελεγεία, ένα βλέμμα, του παντός δια παντός, τα λόγια μας κάποτε θα στεγνώσουν, θα ξεθωριάσει η εικόνα, τη θλίψη θα κουβαλάμε της απώλειας, του άλλου που δεν προλάβαμε να τον έχουμε, που δεν αγγίξαμε, που δεν είδαμε ούτε καν εν εσόπτρω, δεν είμαι δούλος της σάρκας αλλά δια της σαρκός το πνεύμα, δεν είμαι χιλιαστής του έρωτα, δεν είμαι εδώ, δεν είμαι εκεί, πορεύομαι και μ ακολουθούν και την πορεία άλλων ακολουθώ

Μ.Π

Τετάρτη 21 Ιουλίου 2010

Ιδρώτας απόκοσμος














Ίδρωνα συνέχεια

για μέρες και νύχτες.

Η ζέστη με κυκλωτικές κινήσεις

έμοιαζε κυρίαρχη στον κόσμο των υγρών μου.

Μέχρι που μπήκε η εικόνα σου στον κύκλο.

Άλλος ιδρώτας, απόκοσμος.

Όπου και νάσταζα

υποχωρούσε η ύλη

σεμνά και με αισχύνη.


Τετάρτη 30 Ιουνίου 2010

Ερωτηματικό





















Θυμάσαι εκείνο το βράδυ

που μιλούσαμε

για τους νεκρούς μας;


Τί να απογίναμε άραγε;





(Σπύρος Αραβανής-Από τη συλλογή Ανοσία της Άγνοιας)

Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 2009

Φλόγες ψυχής (1)

Οχτακόσιοι άνθρωποι σε δέκα χρόνια
Ογδόντα ανά έτος
Πελάτες, άγνωστοι
Άνοιξαν την πόρτα
Τους πούλησες
Τον εαυτό σου
Κι έφυγες.
Σ’ αναζήτησαν; Κανείς!
Κι ας πλήρωσαν τα αργύρια.
Τα πληρωμένα όνειρα
Γρήγορα ξεχνιούνται.

Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2009

(Αθωότητα)



Πώς να κοιταχτούμε
ξανά στα μάτια;
Τι έχει μείνει απ την πάστα των ανθρώπων
που είχαν την αθωότητα του λίγου;
Που μεσ την φτώχεια κρατούσαν ψηλά το κεφάλι;

Κυνηγώντας τη νίκη
χάσαμε το ήθος,τη ντροπή
και τα πρόσωπα,
που με το βλέμμα αγαπήθηκαν,
μερικές φορές και με τη μνήμη.

Οκτώβριος 2002

Δευτέρα 20 Ιουλίου 2009

DEAD MAN IS WALKING





Οι πιο προικισμένοι άνθρωποι, τόσο απ’ την άποψη της ανάπτυξής τους όσο κι απ’ της από μέρους τους χρήσης των χαρισμάτων τους, αποτελούν ένα μέρος της συλλογικής δύναμης κι υπόκεινται στους νόμους της αλληλεγγύης με τον ίδιο τρόπο, όπως και κείνοι, που εκτελούν τις πιο ασήμαντες λειτουργίες. Επιπρόσθετα, οι προηγούμενοι οφείλουν πολύ περισσότερα στην κοινωνία απ’ ότι οι τελευταίοι.

Κατά συνέπεια, μπορεί να υπάρξει πολύ λιγότερη δικαιολογία για αξιώσεις που αφορούν υπέρμετρες αμοιβές.

Πέτρος Ιωσήφ Προυντόν

Οι άνθρωποι που χειρίζονται νομικά ζητήματα και κατέχουν θέσεις – κλειδιά σε επιχειρήσεις, εταιρίες, οργανισμούς, αποκτούν τεράστια δύναμη και καταδυναστεύουν το όλο θεσμικό σύστημα εργασίας. Με όπλο την γνώση των νόμων, καταστρατηγούν κάθε αλήθεια της φαινομενολογίας του πολιτικού και οικονομικού συστήματος, καλλιεργούν τη δική τους αλήθεια, χτίζουν τη νέα αριστοκρατία (διευθυντές επιχειρήσεων, ανώτατα στελέχη ανωνύμων εταιρειών, μάνατζερ, κ.ά.).

Μια αριστοκρατία αποκομμένη από πολιτιστικά ερείσματα, γιατί η μόνη ιδέα που τους συνέχει είναι το κέρδος, ενώ παράλληλα ακρωτηριάζουν κάθε ίχνος οντολογικής αυτονομίας.

Μια κάστα τεχνοκρατών που πολλαπλασιάζει την εικονική πραγματικότητα, που θεοποιεί το οικονομικό κέρδος, που περικόπτει τις συνδικαλιστικές ελευθερίες, που στραγγαλίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Άνθρωποι που σπούδασαν τις ατομικές ελευθερίες, που διδάχθηκαν το δικαίωμα του ελεύθερου χρόνου, που μελέτησαν τον Αριστοτέλη, τον πρώτο διδάξαντα για τα ευεργετήματα της μικρής ιδιοκτησίας και το όνειδος της τοκογλυφίας.

Οι κενές και αποστεωμένες πολιτικές νόρμες του New Age συγκεκριμενοποιούνται στα γραφεία τους, η σκέψη τους καθίσταται «φαντασματική», διχασμένη. Είναι με ονοματεπώνυμο και είναι κοντά μας. Μακρυά είναι μόνον οι προθέσεις τους. Μακρυά είναι μόνον οι ανεμόμυλοι του Δονκιχωτισμού τους και εφόσον η εσφαλμένη γνώση τους είναι προς την απώλεια κάθε σταθερά ριζωμένης ταυτότητας, η θεραπεία τους τείνει συμβατή με το σχήμα της διαλεκτικής σχέσης προς τους άλλους.

Έμαθαν όχι μόνο το δικαίωμα της κυριότητας αλλά και την κατάχρηση δικαιώματος.

Εκτελούν οριζόντια άσκηση εργασίας καθώς συντονίζονται με την κουλτούρα της πληροφορικής, πλην όμως υπεξαιρούν τις πολύπλοκες δυνατότητες της διαμεσολάβησης.

Ξεχνούν πως επιστήμη δεν είναι μόνο δράση . είναι ο συσχετισμός των εμπειριών και ο βιωματικός συνδυασμός μέσω της σκέψης.

Ξεχνούν πως η ζωή δεν είναι άσκηση επί χάρτου . πως με αριθμούς δεν εξαλείφονται στρατιωτικοποιήσεις παιδιών, η ενδοοικογενειακή βία, το παράνομο εμπόριο όπλων.

Ξεχνούν (ή αποσιωπούν) πως είναι οι μόνοι που αυτοκαθορίζουν τον μισθό τους εις βάρος της φαντασίας τους (πώς θα τα ξοδέψουν όταν έχουν πλέον εκπληρώσει όλες τις ανάγκες ενός κοινού θνητού).

Ξεχνούν πως είναι ΑΝΘΡωποι όπως ΑΝΘΡακωρύχοι.

«DEAD MAN IS WALKING»: είναι η φωνή που ηχογράφησαν για λογαριασμό των φυλακών των Η.Π.Α., στην άγουσα προς το θάλαμο εκτελέσεως. Ίσως ακούγεται και πίσω από τις πλάτες του μάνατζερ οικονομικού τραστ.

Ανδρέας Γιαννακός

Παρασκευή 17 Ιουλίου 2009

PALERMO΄S SHOOTING (του Wim Wenders)









-μια συζήτηση ανάμεσα στον Θάνατο(Dennis Hopper) και τον Φωτογράφο (Campino)-


-Οι άνθρωποι νομίζεται πως ότι αντιλαμβάνεστε είναι μοναδικό.

Ειδικά εσείς οι φωτογράφοι.

Έχετε πολλή αυτοπεποίθηση.

Μη με παρεξηγείς. Δεν είμαι εναντίον της φωτογραφίας.

Αντίθετα μου αρέσει πολύ αυτή η εφεύρεση.

Δείχνει καλύτερα από κάθε άλλο τις προσπάθειες του μόχθου μου.

-Τι εννοείς;

-Θάνατος Εργαζόμενος”.

Έτσι έπρεπε να ονομάζονται οι πιο πολλοί φωτογράφοι.

Αιχμαλωτισμένη ζωή…

Μου αρέσει η ιδέα του αρνητικού.

Η αντίστροφη πλευρά της ζωής.

Η αντίστροφη πλευρά του φωτός.

- Οι πιο πολλές κάμερες δεν το κάνουν πια. Έχουμε προχωρήσει στο ψηφιακό σύστημα.

- Το επιχείρημά μου:

Με το ψηφιακό, περιττό να εμπιστεύεσαι αυτό που υπάρχει.

Είναι ανοιχτή πρόσκληση για παραποίηση.

Όλα γίνονται τυχαία, μπερδεμένα, θολά.

Χάνεις… την “ουσία”.

Κι εσύ… την έχεις χάσει.

Πολλές φορές Φιν.

Φοβάσαι τον υπαρκτό κόσμο.

Το αληθινό φως.

Το αληθινό σκοτάδι.

Το εποπτεύεις.

Θες να το στολίσεις.

Ή το χειρότερο. Προσπαθείς να το αναπλάσεις.

Αυτός είναι ο φόβος του θανάτου!

Ο φόβος της ζωής…είναι ο φόβος του θανάτου!

- Και τι ξέρεις εσύ για τη ζωή;

- Δεν έχεις καταλάβει την αληθινή μου φύση.

Αγαπώ τη ζωή. Την αγαπώ πολύ. Οι θνητοί δεν θα εκτιμούσατε

τη ζωή αν δεν υπήρχα εγώ.

Κι έχω βαρεθεί.

Έχω βαρεθεί που παίζω το ρόλο του κακού.



Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2009

Η διαύγεια του τετελεσμένου…

Η διαύγεια του τετελεσμένου…
Η ομίχλη του γίγνεσθαι…
Ανάμεσα στους δυο ορίζοντες βρίσκεται η χώρα μας,
κυλά η ζωή μας.
Έχει το τετελεσμένο, ομίχλες και σκιές στη διαύγειά του μέσα.
Έχει το γίγνεσθαι, κοίλα τοπία που σαν ναοί φωτοβολούν
στην ομίχλη του μέσα.
Μα ποιο είναι τετελεσμένο; Ποίο το γίγνεσθαι;
Ποια είναι η χώρα μας; Και η ζωή μας;
Το ταξίδι κινά από την Τροία.
Κύκλους αμέτρητους - χρόνους δέκα - διανύσαμε γύρω από το
ιερόν πτολίεθρον πριν την ανώφελη πτώση.
Ανώφελη; Όχι. Χωρίς αυτή, το ταξίδι για την Ιθάκη δεν θα υπήρχε.
Βγήκαμε πλούσιοι από τους κύκλους της αυταπάτης.
Εισήλθαμε στη σπείρα της ζωής που αξίζει.
Εισήλθαμε από την πύλη του ονείρου. Του ονείρου που σηματοδοτεί
και διαχωρίζει το τετελεσμένο από του ταξιδιού το γίγνεσθαι.
Μα και το ταξίδι γεμάτο είναι με παραισθήσεις, αιχμαλωσίες,
μάχες, απάτες, αυταπάτες. Και ο σκοπός του καμιά δεν έχει σχέση
με αργαλειούς και πιστές Πηνελόπες.
Του ταξιδιού το γίγνεσθαι βιώνεται μόνο. Για να καταγραφεί,
πρέπει να γίνει τετελεσμένο.
Μέχρι τότε αρμενίζουμε στο τρικυμισμένο πέλαγο των σχέσεων
των ανθρώπων. Με εφόδια το πάθος, τη φαντασία, το όνειρο,
την επιθυμία.
Χωρίς ποτέ να γνωρίζουμε πού ακριβώς βρισκόμαστε.
Ετούτο το ταξίδι είναι η πραγματική μας ζωή.
Η ζωή μας γίνεται γνωστή εκ των υστέρων...

του Νίκου Πάντζαλη
(που μας λείπει...)

Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2009

Σκέψεις κι απορίες

Τί έχει διάρκεια;
Τί πολεμάει το χρόνο;
Ο χρόνος θα επιβάλλει τους όρους του στη ζωή;
Ή ο τρόπος της βίωσης του χρόνου;

Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2009

Ερημικό

Απόψε χιόνισε πολύ
στην πολιτεία

Αγάπες και κρύσταλλα
χυμούν μες στη νύχτα

Πού να γείρω το κεφάλι
ν' ατενίσω τη σιωπή των δέντρων
ν' αγαπήσω

Πού να γείρω το κεφάλι


του Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου (Δύσκολος θάνατος)

Καλύτερα πηλός


Πλάθουμε
χέρια, πόδια
ρωγμές και καμπυλώματα
Τάχα πως κατανοούμε.
Μετά
κρυφά φυσάμε πνοές
στα κλειστά βλέμματα
Κι ούτε που τ' ομολογούμε.

Xρύσα Πανταζή
http://hcasun.blogspot.com/

Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2009

ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟ

Πρέπει να σας ομολογήσω

ότι δεν με ενθουσιάζει

η ριπή του ανέμου

που σχίζει κόκκαλα

και τα πετάει στο πεζοδρόμιο

Πάντως ότι και να γίνει

δεν θα παρασταθώ ευχαρίστως

στην κηδεία μου -- γι' αυτό

θα προφασισθώ ένα συνάχι

ότι κάνει κρύο ή ότι βρέχει

κι ότι μπορεί να κρυολογήσω

Θα προφασιστώ πονοκέφαλο

ή πονόδοντο -- ή πως έχω

ένα σημαντικό ραντεβού

με τον γιατρό μου αύριο

ή ότι είμαι "εκτός πόλεως"

Δεν είμαι από αυτούς

που τους θάβουν εύκολα

έστω ακόμα κι εν ζωή όπου

πολλοί άθαφτοι κυκλοφορούν

στους δρόμους και στα σπίτια

Από αυτό το άκρον άωτον

του ποιητικού μας λόγου εξέχει

από μνήμα πρόσφατο ρηχό

ένα χέρι που κρατάει ένα μολύβι

κι από νεκρούς και ζωντανούς

εξίσου το μισθό του διεκδικεί

Νάνος Βαλαωρίτης

ΙΝΤΕΡΜΕΔΙΟ


Οι φωνές στο κατάστρωμα ήταν σημάδι για τη στεριά.

Κάποιος ψιθύρισε: "Αυτό που μου προσφέρεται, το φοβάμαι, κι αυτό που με αρνείται, το επιθυμώ με πάθος...".

Η βροχή ανακατευόταν με τη θάλασσα. Τα μάτια έτσουζαν και το δέρμα πονούσε σαν τη βαριά σκιά των προγόνων. Τα πανιά ήταν άδεια, τα σχοινιά σφιχτά. Οι αντένες χτυπούσαν αργά και ρυθμικά. Σταυροκοπήθηκαν. "Μακρινές οι νεφέλες της ψυχής όσο ο άνεμος γαληνεύει".

Δεν πάτησαν στο χώμα. Το ξημέρωμα τους βρήκε μεσοπέλαγα.

Αργότερα μαθεύτηκε ότι τα ίχνη τους χάθηκαν. Δεν άφησαν τίποτε γραπτό παρά λίγους στίχους, τραγουδισμένους από στόμα σε στόμα, για τα χίλια τους πρόσωπα.

Βασίλης Ρούβαλης

ΚΙ ΑΥΤΟΙ


Κι αυτοί που ήσαν κάποτε αθώοι

αυτοί που λογαριάζονταν "σκληροί"

-για τούτο και τους αγαπούσαμε-

δεν κράτησαν πολύ

Μόνο στο ύφος τους το κάτι τις

της αθωότητας παλεύει ακόμη

μα έχει πάψει να τους μοιάζει

τώρα από καιρό

όπως κι εμείς έχουμε πάψει

σ' ό,τι μας έμοιαζε να μοιάζουμε

Κι όπως ο Θόδωρος άλλοτε, το ξύλινο

ποδάρι του, βγάνω κι εγώ

βράδυ πριν πέσω, τη φωνή μου.

Νίκος Αντωνάτος

ΚΕΦΑΛΙ ΜΙΚΡΟΥ ΚΟΡΙΤΣΙΟΥ ΣΕ ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ


Είσαι καλός εσύ~ βλέπεις το παρελθόν κι ευχαριστιέσαι.

Κάθε μέρα το ίδιο παρελθόν: ένα κεφάλι μοναχό.

Ό,τι απέμεινε απ' το κορμί.

Σίγουρο παρελθόν.

Όμως εγώ μεγάλωσα, έχω πεθάνει πια

Κι ακόμα δεν απέκτησα κορμί.

Αυτό ποτέ σου δεν το είδες.

Είχα για λίγο μοναχά τις νύχτες που κοιμόσουν

Μα μου το σπάραξαν

Γυναίκες, άντρες και παιδιά

Ολόκληρες πατρίδες αυταπάτες

Θηρία πέρασαν

Τις νύχτες που εσύ κοιμόσουν

Μεσ' το δικό μου παρελθόν

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΝΑΒΟΥΡΗΣ

Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2008

Τι είναι η ποίηση


εφ. Αυγή 28/12/2008
Του Τέρι ΗΓΚΛΕΤΟΝ

Τι επιτυγχάνει το κομμάτιασμα και το αράδιασμα των ποιητικών φράσεων πάνω στη σελίδα; Μας καλεί να μεταχειριστούμε τη γλώσσα με ασυνήθιστη προσοχή και ευαισθησία. Είναι ένας τρόπος να πει κανείς: μη διαβάζετε απλώς διά μέσου της γλώσσας το νόημα, όπως κάνουμε με τις οδικές σημάνσεις που λένε: «Απαγορεύεται η είσοδος» ή «Οδηγείτε στη δεξιά λωρίδα» -καταστήσατε την ίδια τη γλώσσα αντικείμενο της προσοχής σας. Αυτός θα μπορούσε να είναι, εντέλει, ένας βραχύς ορισμός της ποίησης: το είδος λόγου όπου το τι λέγεται και το πώς λέγεται (το περιεχόμενο και η μορφή, το σημαίνον και το σημαινόμενο, το νόημα της γλώσσας και η υλικότητά της) είναι δραστικά αδιαχώριστα.[...]

Στην ποίηση, ο ήχος, ο τόνος, το βάρος, η ένταση, ο βηματισμός, η υφή των λέξεων είναι συστατικά στοιχεία του περιεχομένου της. Ώς έναν βαθμό, αυτό είναι αλήθεια και για την καθημερινή μας ζωή: δεν υπάρχει γλώσσα χωρίς τόνο, γιατί και η ίδια η απουσία τόνου συνήθως μαρτυρεί μια συγκινησιακή στάση εκ μέρους του ομιλητή. [...] Όμως η ποίηση οδηγεί αυτή την τονικότητα σε μια ασυνήθιστη ένταση -πράγμα που σημαίνει ότι στην ποίηση το σώμα μετέχει της γλώσσας πιο φανερά απ' ό,τι συνήθως. Όλη η γλώσσα είναι σωματική, αλλά κάποιες εκφάνσεις της είναι πιο σωματικές απ' ό,τι άλλες, και αυτές είναι γνωστές ως ποίηση. Ποίηση είναι ο λόγος του σώματος.[...]

Ποίηση σημαίνει νόημα και υλικότητα συγχρόνως* και αν αυτό είναι αλήθεια, τότε η ποίηση είναι μια παράδοξα οπισθοδρομική, νηπιακού τύπου δραστηριότητα. Τα βρέφη απολαμβάνουν το παιχνίδι με τους ήχους, τη γεύση των συλλαβών και τη νοστιμιά των λέξεων στο στόμα τους* και οι ποιητές, που παράγουν αυτό που ο Ιρλανδός ποιητής Seamus Heaney έχει ονομάσει «μουσική του στόματος» (mouth music), είναι απλώς εκείνα τα πρόωρα ανεπτυγμένα βρέφη που δεν έπαψαν ποτέ να αντλούν απόλαυση από το ψέλλισμα. Οι περισσότεροι από μας πρέπει να αφήσουμε σιγά-σιγά πίσω μας αυτές τις σωματικές παρορμήσεις, προκειμένου να ανέλθουμε σε μια υψηλότερη τάξη νοήματος, αφαίρεσης, η οποία αποσπά το σημείο από τις ρίζες του στο σώμα. [...]

Τα άλλα ζώα παραμένουν αισθητηριακά δεμένα στο περιβάλλον τους με το σώμα τους. Όμως εμείς, επειδή έχουμε τη γλώσσα -το δώρο και την κατάρα του λόγου-, μπορούμε να αποσπάσουμε τον εαυτό μας από τα σώματα, από τις αισθήσεις και το περιβάλλον μας, και έτσι να τα χειριστούμε και να τα αντικειμενοποιήσουμε πολύ πιο δραστικά απ' ό,τι μπορούν οι καρχαρίες ή οι τίγρεις.[...] Αυτή η μετάβαση από το μουγκό σώμα στη γλώσσα είναι η στιγμή της Πτώσης, με τη βιβλική έννοια της λέξης. Όμως η Πτώση είναι προς τα πάνω, όχι προς τα κάτω. Είναι αυτό που οι θεολόγοι αποκαλούν «felix culpa», μια χαρούμενη Πτώση. Χωρίς τη γλώσσα, τις περίπλοκες έννοιες, τις δυνατότητες της αφηρημένης σκέψης, του υπολογισμού και της γενίκευσης, δεν θα μπορούσαμε να σχεδιάσουμε μαζικές δολοφονίες* ούτε όμως θα μπορούσαμε να αναπτύξουμε τη χειρουργική.

Η ποίηση, λοιπόν, είναι μια προσπάθεια να αντιστρέψουμε και να επιδιορθώσουμε την Πτώση -να ενώσουμε και πάλι το νόημα με το σώμα, το πνεύμα με τις αισθήσεις. Με αυτή την έννοια, η ποίηση είναι η πιο δημιουργική (creaturely) από τις τέχνες. Η ποίηση δουλεύει με το νόημα, αλλά με έναν «ενσαρκωτικό» τρόπο -προσφέρει και πάλι στο νόημα το χαμένο υλικό σώμα του. Κατά συνέπεια, υπάρχει κάτι το ουτοπικό στην ίδια την ποιητική πράξη, όσο κατηφή ή απελπισμένα και αν είναι μερικά ποιήματα. Σκεφτείτε το ρυθμό, για παράδειγμα, που είναι ένα από τα πιο πρωτόγονα γνωρίσματα της ποίησης. Πρόκειται για υπόθεση του σώματος και των βιολογικών κύκλων -της παλμικής κίνησης της αναπνοής και του σφυγμού του αίματος-, για έναν από τους ποικίλους τρόπους με τους οποίους η ποίηση μάς επιστρέφει στη βρεφική ηλικία. Ο ποιητής, όπως παρατήρησε κάποτε ο T. S. Eliot, είναι πιο πρωτόγονος και συγχρόνως πιο εκλεπτυσμένος από τους περισσότερους ανθρώπους. Από τη μια μεριά, το ποιητικό νόημα είναι πιθανότατα το πιο περίπλοκο νόημα που έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει η ανθρώπινη γλώσσα. Το ποίημα έχει οριστεί ως ο μεγαλύτερος δυνατός όγκος πληροφοριών στο μικρότερο δυνατό χώρο. Από την άλλη μεριά, όπως είπα παραπάνω, υπάρχει κάτι το μάλλον αρχαϊκό, το πρωτόγονο στην τέχνη της ποίησης.

Απόσπασμα από την ομιλία του Terry Eagleton στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, στις 25/11/08), μτφρ. Αθηνά Βογιατζόγλου